Το νερό αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους, αλλά συχνά υποτιμημένους, παράγοντες για την υγεία και την παραγωγικότητα ενός μελισσιού. Ενώ οι περισσότεροι μελισσοκόμοι επικεντρώνονται στη νέκταροέκκριση, τη γύρη και τις ανθοφορίες, η επάρκεια καθαρού νερού είναι εξίσου απαραίτητη για την επιβίωση και την εύρυθμη λειτουργία της κυψέλης, ιδιαίτερα κατά τους ζεστούς καλοκαιρινούς μήνες.
Γιατί οι μέλισσες χρειάζονται νερό;
Οι μέλισσες δεν συλλέγουν μόνο νέκταρ και γύρη. Εργάτριες ειδικά επιφορτισμένες με αυτή την αποστολή μεταφέρουν καθημερινά νερό στην κυψέλη, όπου χρησιμοποιείται για πολλούς σκοπούς:
- Ρύθμιση της θερμοκρασίας στο εσωτερικό της κυψέλης.
- Αραίωση του αποθηκευμένου μελιού όταν χρειάζεται για τη διατροφή του γόνου.
- Παρασκευή της τροφής που προορίζεται για τις προνύμφες.
- Διατήρηση της κατάλληλης υγρασίας για την ομαλή ανάπτυξη του γόνου.
Χωρίς επαρκή ποσότητα νερού, η φυσιολογική λειτουργία του μελισσιού διαταράσσεται.
Το καλοκαίρι: Η μεγαλύτερη δοκιμασία
Το καλοκαίρι οι θερμοκρασίες συχνά ξεπερνούν τους 35°C, ενώ σε αρκετές περιοχές της Ελλάδας αγγίζουν ή και ξεπερνούν τους 40°C. Υπό αυτές τις συνθήκες, η ανάγκη των μελισσών για νερό αυξάνεται κατακόρυφα.
Οι εργάτριες μεταφέρουν σταγόνες νερού μέσα στην κυψέλη και τις εναποθέτουν σε διάφορα σημεία. Στη συνέχεια, με το έντονο φτερούγισμά τους δημιουργούν ρεύματα αέρα, προκαλώντας την εξάτμιση του νερού και τη μείωση της θερμοκρασίας στο εσωτερικό της κυψέλης.
Πρόκειται ουσιαστικά για το φυσικό "σύστημα κλιματισμού" των μελισσών.
Χωρίς αυτόν τον μηχανισμό:
- ο γόνος μπορεί να υπερθερμανθεί,
- το κερί των κηρηθρών μαλακώνει,
- αυξάνεται το στρες της αποικίας,
- μειώνεται η συλλογή νέκταρος, αφού περισσότερες εργάτριες απασχολούνται στη μεταφορά νερού.
Πόσο νερό μπορεί να χρειαστεί ένα μελίσσι;
Ένα δυνατό μελίσσι κατά τη διάρκεια ενός καύσωνα μπορεί να συλλέγει εκατοντάδες χιλιοστόλιτρα νερού καθημερινά, ενώ σε ακραίες περιπτώσεις οι ανάγκες του μπορεί να ξεπεράσουν ακόμη και το ένα λίτρο την ημέρα.
Η κατανάλωση εξαρτάται από:
- τη θερμοκρασία,
- τη δύναμη του πληθυσμού,
- την έκταση του γόνου,
- τη θέση του μελισσοκομείου,
- τη διαθεσιμότητα φυσικών πηγών νερού.
Οι κίνδυνοι όταν λείπει το νερό
Όταν δεν υπάρχει διαθέσιμο νερό κοντά στο μελισσοκομείο, οι μέλισσες αναγκάζονται να διανύουν μεγαλύτερες αποστάσεις, καταναλώνοντας πολύτιμη ενέργεια και χρόνο.
Παράλληλα, συχνά επισκέπτονται:
- πισίνες,
- ποτίστρες ζώων,
- αρδευτικά κανάλια,
- λακκούβες με στάσιμα νερά.
Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο:
- πνιγμού,
- έκθεσης σε φυτοφάρμακα,
- μετάδοσης παθογόνων μικροοργανισμών,
- δημιουργίας προβλημάτων με γειτονικές κατοικίες.
Η σωστή ποτίστρα μπορεί να κάνει τη διαφορά
Κάθε μελισσοκομείο, ιδιαίτερα το καλοκαίρι, καλό είναι να διαθέτει μόνιμη πηγή καθαρού νερού.
Μια αποτελεσματική ποτίστρα πρέπει να:
- διαθέτει πάντα καθαρό νερό,
- βρίσκεται σε ημισκιερό σημείο,
- ανανεώνεται συχνά,
- προσφέρει ασφαλές σημείο προσγείωσης.
Πολύ χρήσιμα είναι:
- φελλοί,
- βότσαλα,
- ξύλινα κομμάτια,
- χαλίκια,
ώστε οι μέλισσες να πίνουν χωρίς να κινδυνεύουν να πνιγούν.
Οι μέλισσες θυμούνται την πρώτη πηγή νερού
Ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον χαρακτηριστικό είναι ότι οι μέλισσες συνηθίζουν την πρώτη αξιόπιστη πηγή νερού που θα βρουν στις αρχές της άνοιξης.
Για τον λόγο αυτό, είναι σημαντικό η ποτίστρα να τοποθετείται πριν εμφανιστούν οι μεγάλες ζέστες. Αν οι μέλισσες μάθουν να επισκέπτονται μια πισίνα ή μια αυλή γειτονικού σπιτιού, είναι δύσκολο να αλλάξουν συνήθεια αργότερα.
Μικρές συμβουλές για τον μελισσοκόμο
Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού:
- Ελέγχετε καθημερινά την επάρκεια νερού.
- Μην αφήνετε την ποτίστρα να αδειάζει.
- Καθαρίζετε τακτικά τα δοχεία από άλγες και ακαθαρσίες.
- Τοποθετήστε περισσότερες από μία ποτίστρες σε μεγάλα μελισσοκομεία.
- Αποφύγετε τη μεταφορά των μελισσιών σε περιοχές χωρίς φυσική ή τεχνητή παροχή νερού.
Ένας σωστά οργανωμένος μελισσοκόμος δεν φροντίζει μόνο να υπάρχουν ανθοφορίες και επαρκής τροφή. Φροντίζει επίσης ώστε οι μέλισσές του να έχουν πάντα διαθέσιμο νερό, γιατί γνωρίζει ότι μια καλά ενυδατωμένη αποικία είναι πιο ήρεμη, πιο αποδοτική και πολύ πιο ανθεκτική στις δύσκολες συνθήκες του ελληνικού καλοκαιριού.
Πόσο νερό χρειάζεται ένα δυνατό μελίσσι το καλοκαίρι;
Οι ανάγκες διαφέρουν ανάλογα με τη θερμοκρασία και τον πληθυσμό, όμως σε περιόδους καύσωνα ένα δυνατό μελίσσι μπορεί να συλλέγει έως και ένα λίτρο νερό την ημέρα.
Πού πρέπει να τοποθετείται η ποτίστρα;
Σε ημισκιερό σημείο, κοντά στο μελισσοκομείο, με καθαρό νερό και επιφάνειες (βότσαλα ή φελλούς) που επιτρέπουν στις μέλισσες να πίνουν με ασφάλεια.
Μπορούν οι μέλισσες να πίνουν νερό από πισίνες;
Ναι, αλλά αυτό μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στους γείτονες και να εκθέσει τις μέλισσες σε χημικές ουσίες. Είναι προτιμότερο να υπάρχει οργανωμένη ποτίστρα στο μελισσοκομείο.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου