Η παραπλάνηση των μελισσών είναι ένα από τα πιο συχνά αλλά και πιο υποτιμημένα προβλήματα στη μελισσοκομία. Πολλές φορές συμβαίνει χωρίς ο μελισσοκόμος να το αντιληφθεί, όμως οι συνέπειές του μπορεί να είναι σημαντικές για την ανάπτυξη και την παραγωγικότητα των μελισσιών.
Τι είναι η παραπλάνηση των μελισσών;
Παραπλάνηση ονομάζεται το φαινόμενο κατά το οποίο μια εργάτρια μέλισσα επιστρέφει από τη συλλογή νέκταρος ή γύρης και, αντί να μπει στη δική της κυψέλη, εισέρχεται κατά λάθος σε μια γειτονική.
Οι συλλέκτριες ξεκινούν κάθε πρωί για την αναζήτηση τροφής, απομνημονεύοντας τη θέση της κυψέλης τους. Κατά την επιστροφή όμως είναι κουρασμένες, φορτωμένες με νέκταρ ή γύρη και πολλές φορές δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν με ακρίβεια τη σωστή είσοδο.
Αν όλες οι κυψέλες έχουν το ίδιο χρώμα και είναι τοποθετημένες σε ευθεία σειρά, η πιθανότητα λάθους αυξάνεται σημαντικά.
Γιατί γίνεται δεκτή σε ξένη κυψέλη;
Εφόσον η μέλισσα επιστρέφει φορτωμένη με τροφή και δεν παρουσιάζει επιθετική συμπεριφορά, οι φρουροί της ξένης κυψέλης συνήθως την αφήνουν να εισέλθει χωρίς αντίσταση.
Έτσι, το φαινόμενο περνά σχεδόν απαρατήρητο.
Οι συνέπειες της παραπλάνησης
Το πρόβλημα δεν αφορά μία ή δύο μέλισσες.
Χιλιάδες εργάτριες μπορεί να παραπλανώνται καθημερινά, με αποτέλεσμα να δημιουργείται μεγάλη ανισορροπία ανάμεσα στα μελίσσια.
Συνήθως παρατηρείται ότι:
- ορισμένα μελίσσια χάνουν συνεχώς συλλέκτριες,
- άλλα ενισχύονται διαρκώς με επιπλέον εργάτριες,
- τα αδύναμα μελίσσια δυσκολεύονται να αναπτυχθούν,
- τα δυνατά γίνονται ακόμη ισχυρότερα.
Ποια μελίσσια χάνουν περισσότερες συλλέκτριες;
Έχει παρατηρηθεί ότι όταν οι κυψέλες είναι τοποθετημένες σε μία ευθεία σειρά:
- τα μελίσσια που βρίσκονται στο κέντρο της σειράς χάνουν περισσότερες συλλέκτριες,
- ενώ εκείνα που βρίσκονται στα άκρα συνήθως κερδίζουν περισσότερες.
Αν υπάρχουν δύο παράλληλες σειρές κυψελών, η πίσω σειρά συχνά δέχεται περισσότερες παραπλανημένες μέλισσες από την μπροστινή.
Αυτό εξηγεί γιατί ορισμένα μελίσσια αναπτύσσονται εντυπωσιακά, ενώ άλλα παραμένουν στάσιμα, παρά τις προσπάθειες του μελισσοκόμου.
Η παραπλάνηση των βασιλισσών
Η παραπλάνηση δεν αφορά μόνο τις εργάτριες.Μπορεί να συμβεί και στις νεαρές βασίλισσες κατά την επιστροφή τους από τη γαμήλια πτήση.
Εάν η βασίλισσα εισέλθει κατά λάθος σε ξένη κυψέλη, οι φρουροί συνήθως τη θανατώνουν, θεωρώντας την εισβολέα.
Αυτό αποτελεί μία από τις σοβαρότερες συνέπειες του φαινομένου.
Πώς μπορεί να αξιοποιηθεί από τον μελισσοκόμο;
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η παραπλάνηση μπορεί να χρησιμοποιηθεί προς όφελος του μελισσοκόμου.
Μία γνωστή τεχνική είναι η ανταλλαγή θέσεων ενός δυνατού και ενός αδύναμου μελισσιού.
Οι συλλέκτριες επιστρέφουν στην παλιά θέση τους και έτσι ενισχύουν το αδύναμο μελίσσι, χωρίς ιδιαίτερη παρέμβαση.
Πώς μειώνεται η παραπλάνηση;
Ο μελισσοκόμος μπορεί να περιορίσει σημαντικά το φαινόμενο εφαρμόζοντας μερικά απλά μέτρα.
Διαφορετικός προσανατολισμός κυψελών
Δεν είναι σωστό όλες οι κυψέλες να κοιτάζουν προς την ίδια κατεύθυνση.
Η τοποθέτησή τους σε ομάδες με διαφορετικό προσανατολισμό βοηθά τις μέλισσες να αναγνωρίζουν ευκολότερα τη δική τους κυψέλη.
Τοποθέτηση σε ημικύκλιο
Μία ακόμη αποτελεσματική πρακτική είναι η διάταξη των κυψελών σε ημικυκλικό σχηματισμό.
Με αυτόν τον τρόπο μειώνονται σημαντικά τα περιστατικά παραπλάνησης.
Διαφορετικά χρώματα στις κυψέλες
Τα χρώματα παίζουν καθοριστικό ρόλο στον προσανατολισμό των μελισσών.
Ωστόσο, πρέπει να γνωρίζουμε ότι οι μέλισσες δεν βλέπουν τα ίδια χρώματα με τον άνθρωπο.
Για παράδειγμα:
- το κόκκινο δεν γίνεται αντιληπτό από τις μέλισσες,
- οι γκρι αποχρώσεις μοιάζουν σχεδόν ίδιες,
- αντίθετα διακρίνουν πολύ καλά το μπλε, το κίτρινο, το λευκό και τις πρασινομπλέ αποχρώσεις.
Για τον λόγο αυτό, οι κυψέλες καλό είναι να βάφονται με χρώματα που βοηθούν τον σωστό προσανατολισμό των συλλεκτριών.
Η παραπλάνηση των μελισσών μπορεί να φαίνεται ένα μικρό πρόβλημα, όμως στην πραγματικότητα επηρεάζει την ισορροπία ολόκληρου του μελισσοκομείου.
Η σωστή διάταξη των κυψελών, ο διαφορετικός προσανατολισμός και η επιλογή κατάλληλων χρωμάτων μπορούν να περιορίσουν σημαντικά το φαινόμενο. Έτσι, τα μελίσσια αναπτύσσονται πιο ομοιόμορφα, μειώνονται οι απώλειες συλλεκτριών και προστατεύονται ακόμη και οι πολύτιμες βασίλισσες.
Ένας σωστός σχεδιασμός του μελισσοκομείου δεν βελτιώνει μόνο την παραγωγή, αλλά συμβάλλει και στη συνολική υγεία και ισορροπία των μελισσιών.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου