Καυκάσια Μέλισσα (Apis mellifera caucasia): Χαρακτηριστικά, Αποδόσεις και Συμπεριφορά στο Μελισσοκομείο
Το «μυστικό όπλο» της μεγαλύτερης προβοσκίδας και η τάση για πρόπολη. Αξίζει τελικά η εισαγωγή της στην Ελλάδα
Κάθε μελισσοκόμος αναζητά το ιδανικό μελίσσι: παραγωγικό, ήσυχο και ανθεκτικό στις δύσκολες καιρικές συνθήκες. Ανάμεσα στις παγκόσμιες φυλές μελισσών, η Καυκάσια μέλισσα (Apis mellifera caucasia) κατέχει μια ξεχωριστή θέση. Με καταγωγή από τις ψηλές και ψυχρές βουνοκορφές του Καυκάσου, αυτή η γκρίζα μέλισσα έχει κινήσει το ενδιαφέρον πολλών Ελλήνων μελισσοκόμων.
Ποια είναι όμως τα πραγματικά χαρακτηριστικά και οι αποδόσεις της; Αξίζει μια δοκιμή στο δικό σας μελισσοκομείο; Ας αναλύσουμε τα υπέρ και τα κατά
1. Η μεγαλύτερη προβοσκίδα στον κόσμο των μελισσών
Το κορυφαίο ανατομικό χαρακτηριστικό της Καυκάσιας είναι η μακριά προβοσκίδα της, η οποία αγγίζει σε μήκος τα 7 έως 7,2 χιλιοστά.
- Το πλεονέκτημα: Μπορεί να συλλέξει νέκταρ από βαθιούς κάλυκες λουλουδιών (όπως το κόκκινο τριφύλλι η μηδική και η ασφάκα), τα οποία οι δικές μας ντόπιες μέλισσες (π.χ. η Cecropia) αδυνατούν να εκμεταλλευτούν.
- Η απόδοση: Αυτή η ιδιότητα της δίνει τεράστιο πλεονέκτημα σε περιοχές με συγκεκριμένες καλλιέργειες και ορεινή χλωρίδα, αυξάνοντας κατακόρυφα την παραγωγή μελιού
2. Παροιμιώδης ηρεμία κατά την επιθεώρηση
Αν έχετε κουραστεί από τα επιθετικά μελίσσια, η Καυκάσια θα σας εντυπωσιάσει. Θεωρείται η πιο ήσυχη φυλή στον κόσμο. Κατά τη διάρκεια της επιθεώρησης, οι μέλισσες παραμένουν ακίνητες πάνω στα πλαίσια χωρίς να πετάνε γύρω από το πρόσωπο του μελισσοκόμου. Πολλοί εκτροφείς τις επιθεωρούν ακόμη και χωρίς τη χρήση καπνού ή μάσκας, γεγονός που κάνει την εργασία στο μελισσοκομείο απόλαυση.
3. Η «μανία» με την πρόπολη
Αν υπάρχει ένα χαρακτηριστικό για το οποίο φημίζεται (ή «κατηγορείται») η Καυκάσια, αυτό είναι η υπερβολική χρήση πρόπολης.
- Οι μέλισσες αυτές τείνουν να σφραγίζουν κάθε μικρή σχισμή στην κυψέλη.
- Το φθινόπωρο μειώνουν την είσοδο της κυψέλης χτίζοντας ένα ολόκληρο «τείχος» από πρόπολη για να προστατευτούν από το κρύο.
- Για τον μελισσοκόμο: Από τη μία πλευρά, το ξεκόλλημα των πλαισίων απαιτεί καλό ξέστρο και υπομονή. Από την άλλη, αν στοχεύετε στην παραγωγή και συλλογή καθαρής πρόπολης για εμπορική χρήση, η φυλή αυτή είναι ασυναγώνιστη.
4. Διαχείριση γόνου και αντοχή στον χειμώνα
Λόγω της ορεινής της καταγωγής, η Καυκάσια μέλισσα παρουσιάζει εξαιρετική αντοχή στο κρύο και ξεχειμωνιάζει υποδειγματικά με μικρές καταναλώσεις τροφής. Ωστόσο, η ανάπτυξη του γόνου την άνοιξη ξεκινά με σχετικά αργούς ρυθμούς σε σύγκριση με την ιταλική φυλή (Ligustica). Η βασίλισσα αυξάνει τη γέννα της όταν οι θερμοκρασίες σταθεροποιηθούν και η ροή νέκταρος γίνει έντονη, φτάνοντας στο ζενίθ της απόδοσής της το καλοκαίρι.
Τα Μειονεκτήματα: Τι πρέπει να προσέξετε στην Ελλάδα;
Παρά τα σπουδαία πλεονεκτήματα, η εισαγωγή της Καυκάσιας στις ελληνικές κλιματικές συνθήκες κρύβει παγίδες:
- Ευαισθησία στη Νοζεμίαση: Λόγω των μεγάλων περιόδων εγκλεισμού στα βουνά, αν βρεθεί σε περιβάλλον με υψηλή υγρασία και ήπιο χειμώνα, είναι πιο ευάλωτη στη νοζεμίαση (Nosema).
- Λεηλασίες: Έχει παρατηρηθεί ότι τείνει να λεηλατεί ξένες κυψέλες αν βρει την ευκαιρία, ενώ προστατεύει τη δική της κυψέλη με μεγάλη γενναιότητα.
- Υπερβολικό κόλλημα πλαισίων: Η διαχείριση των πλαισίων το καλοκαίρι μπορεί να γίνει κουραστική λόγω της κολλώδους πρόπολης.
Η συμπεριφορά στα μελιτώματα: Άνθη vs Πεύκο και Έλατο
Ένα κρίσιμο ερώτημα για κάθε Έλληνα επαγγελματία είναι η απόδοση της φυλής στις μεγάλες μελιτοεκκρίσεις της χώρας μας. Εδώ η Καυκάσια μέλισσα παρουσιάζει μια ξεκάθαρη γενετική προτίμηση στα άνθη. Λόγω της μακριάς προβοσκίδας της, αν στην ίδια περιοχή υπάρχει ταυτόχρονα ανθοφορία και μελίτωμα, η Καυκάσια θα αγνοήσει το πεύκο ή το έλατο για να πετάξει στα λουλούδια.
Αν περιοριστεί σε αμιγώς δασικές περιοχές χωρίς ίχνος ανθοφορίας, θα συλλέξει το μελίτωμα πεύκου ή ελάτου ικανοποιητικά. Ωστόσο, ο μελισσοκόμος πρέπει να είναι εξαιρετικά προσεκτικός: το μέλι από μελίτωμα είναι πλούσιο σε δεξτρίνες και άλατα. Αν η Καυκάσια αναγκαστεί να ξεχειμωνιάσει με τέτοιο μέλι, το έντερό της επιβαρύνεται, με αποτέλεσμα να εκδηλώνει δυσεντερία και νοζεμίαση (Nosema). Για ασφαλές ξεχειμώνιασμα, το μελίτωμα πρέπει να τρυγιέται πλήρως και οι τροφές να αντικαθίστανται με σιρόπι ή ζαχαροζύμαρο. Αυτός είναι και ο λόγος που στην Ελλάδα προτιμώνται τα υβρίδια μελισσών (διασταύρωση Καυκάσιας με ντόπιες φυλές), ώστε να συνδυάζεται η συλλογή μελιτώματος με την ανθεκτικότητα της ελληνικής μέλισσας
Χαμηλή τάση για σμηνουργία: Λιγότεροι αφεσμοί την άνοιξη
Αν η διαχείριση της σμηνουργίας αποτελεί «πονοκέφαλο» την άνοιξη, η Καυκάσια μέλισσα προσφέρει τη λύση. Η συγκεκριμένη φυλή παρουσιάζει χαμηλή τάση σμηνουργίας. Λόγω της αργής ανάπτυξης του γόνου νωρίς την άνοιξη, η κυψέλη σπάνια αντιμετωπίζει προβλήματα υπερπληθυσμού και στενότητας χώρου που πυροδοτούν το ένστικτο του πολλαπλασιασμού. Ακόμα κι αν το μελίσσι μπλοκάρει προσωρινά, επιστρέφει πολύ εύκολα σε κατάσταση εργασίας (συλλογής) με απλούς μελισσοκομικούς χειρισμούς, όπως η καταστροφή των βασιλικών κελιών και η προσθήκη νέων πλαισίων. Αυτή η συμπεριφορά των μελισσών επιτρέπει τη διατήρηση ισχυρών παραγωγικών αποικιών κατά τη διάρκεια των μεγάλων νεκταροεκκρίσεων, χωρίς τον φόβο να «πετάξει» το μελίσσι σε κάποιο κοντινό δέντρο.
Αξίζει η αγορά;
Η Καυκάσια φυλή μελισσών είναι μια εξαιρετική επιλογή για ορεινά μελισσοκομεία ή για περιοχές όπου ευδοκιμούν φυτά με βαθύ κάλυκα. Η ηρεμία της και οι σταθερές αποδόσεις σε μέλι και πρόπολη την καθιστούν ένα πολύτιμο εργαλείο. Ωστόσο, για τον μέσο Έλληνα μελισσοκόμο, η διασταύρωσή της (υβρίδιο) με ντόπιες φυλές συχνά δίνει τα καλύτερα αποτελέσματα, συνδυάζοντας την ελληνική προσαρμοστικότητα με την καυκάσια παραγωγικότητα.
Για την ιστορία να αναφέρουμε ότι η φυλή με τη μικρότερη (πιο κοντή) προβοσκίδα στον κόσμο είναι η μέλισσα με την (επιστημονική ονομασία: Apis mellifera mellifera), γνωστή και ως Κεντροευρωπαϊκή ή Γερμανική μέλισσα.
Το μήκος της προβοσκίδας αυτής της μέλισσας κυμαίνεται μόλις μεταξύ 5,7 και 6,4 χιλιοστών
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου