Η βαρρόα, λατινικά Varroa destructor αποτελεί τον σημαντικότερο εχθρό της μέλισσας παγκοσμίως. Η συνεχής χρήση συνθετικών ακαρεοκτόνων έχει οδηγήσει στην εμφάνιση ανθεκτικών πληθυσμών βαρρόα, γι' αυτό όλο και περισσότεροι μελισσοκόμοι στρέφονται στις βιολογικές δραστικές ουσίες και στη συνδυασμένη διαχείριση (IPM - Integrated Pest Management). Σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία, οι οργανικές ουσίες όπως το οξαλικό οξύ, το μυρμηκικό οξύ και η θυμόλη παραμένουν τα αποτελεσματικότερα φυσικά μέσα καταπολέμησης όταν χρησιμοποιούνται σωστά.
Οξαλικό οξύ (Oxalic Acid)
Το οξαλικό οξύ θεωρείται σήμερα μία από τις πιο αποτελεσματικές βιολογικές ουσίες κατά της βαρρόα, ιδιαίτερα όταν το μελίσσι είναι χωρίς γόνο. Η δράση του αφορά τα ακάρεα που βρίσκονται πάνω στις ενήλικες μέλισσες και όχι εκείνα που προστατεύονται μέσα στα σφραγισμένα κελιά.
Οι βασικές μέθοδοι εφαρμογής είναι:
- Ενστάλαξη με διάλυμα οξαλικού οξέος σε σιρόπι ζάχαρης.
- Εξάχνωση με ειδική συσκευή που μετατρέπει το οξύ σε ατμό.
- Ταινίες γλυκερίνης με οξαλικό οξύ, οι οποίες παραμένουν για αρκετές εβδομάδες μέσα στην κυψέλη και απελευθερώνουν σταδιακά τη δραστική ουσία.
Έρευνες δείχνουν ότι η αποτελεσματικότητα μπορεί να ξεπεράσει το 90-95% σε μελίσσια χωρίς γόνο, ενώ μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν ισχυρές αποδείξεις ανάπτυξης ανθεκτικότητας της βαρρόα στο οξαλικό οξύ.
Μυρμηκικό οξύ (Formic Acid)
Το μυρμηκικό οξύ έχει το σημαντικό πλεονέκτημα ότι οι ατμοί του μπορούν να εισχωρήσουν στα σφραγισμένα κελιά του γόνου και να σκοτώσουν βαρρόα που αναπαράγεται εκεί.
Εφαρμόζεται:
- με ειδικές ταινίες ή επιθέματα,
- με εξαχνωτές και εξατμιστές ελεγχόμενης αποδέσμευσης,
- με εμπορικά σκευάσματα εγκεκριμένης χρήσης.
- με σπρέι
Η επιτυχία της θεραπείας εξαρτάται σημαντικά από τη θερμοκρασία περιβάλλοντος και τον σωστό αερισμό της κυψέλης, καθώς οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες μπορεί να προκαλέσουν στρες στις μέλισσες ή απώλειες γόνου.
Θυμόλη (Thymol)
Η θυμόλη είναι φυσικό αιθέριο έλαιο που προέρχεται από το θυμάρι και χρησιμοποιείται εδώ και δεκαετίες στη βιολογική αντιμετώπιση της βαρρόα.
Οι συνηθέστερες μορφές εφαρμογής είναι:
- ζελές,
- ταινίες,
- δισκία ή φορείς αργής αποδέσμευσης.
Αποδίδει καλύτερα σε θερμοκρασίες περίπου 20-30°C και αποτελεί εξαιρετική επιλογή μετά τον τρύγο ή στις αρχές του φθινοπώρου.
Βήτα οξέα λυκίσκου (Hop Beta Acids)
Τα εκχυλίσματα λυκίσκου αποτελούν μία σχετικά νεότερη φυσική λύση, ιδιαίτερα διαδεδομένη στη Βόρεια Αμερική. Χρησιμοποιούνται κυρίως σε ειδικές εμποτισμένες ταινίες που τοποθετούνται ανάμεσα στα πλαίσια.
Η δράση τους είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική απέναντι στα ακάρεα που βρίσκονται πάνω στις μέλισσες, ενώ πολλές μελέτες τα εντάσσουν πλέον στα βασικά εργαλεία της ολοκληρωμένης διαχείρισης της βαρρόα.
Γαλακτικό οξύ (Lactic Acid)
Το γαλακτικό οξύ χρησιμοποιείται κυρίως στην Κεντρική Ευρώπη και εφαρμόζεται με ψεκασμό επάνω στις μέλισσες μετά την αφαίρεση των πλαισίων. Είναι αποτελεσματικό κυρίως σε περιόδους χωρίς γόνο και αποτελεί ακόμη μία οργανική επιλογή για βιολογική μελισσοκομία.
Ποια μέθοδος είναι η καλύτερη;
Δεν υπάρχει μία θεραπεία που να είναι ιδανική για όλες τις εποχές. Η σύγχρονη επιστημονική προσέγγιση προτείνει την εναλλαγή βιολογικών ουσιών και τη συνδυασμένη εφαρμογή βιοτεχνικών πρακτικών, όπως η διακοπή γόνου, η δημιουργία παραφυάδων και η συνεχής παρακολούθηση του πληθυσμού της βαρρόα. Με αυτόν τον τρόπο μειώνεται η πιθανότητα ανάπτυξης ανθεκτικότητας και διατηρούνται υγιή και παραγωγικά μελίσσια.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου